Απάτες με ενοικιάσεις σπιτιών: πώς τις καταλαβαίνεις πριν πληρώσεις

Πώς στήνεται μια απάτη με ενοικίαση

Οι ιστορίες που καταγράφει ο Τύπος κάθε χρόνο μοιάζουν πολύ μεταξύ τους. Η αγγελία έχει ωραίες φωτογραφίες, καλή περιοχή και τιμή πιο χαμηλή από ό,τι βλέπεις αλλού. Όταν γράψεις, η απάντηση έρχεται γρήγορα και είναι φιλική, αλλά κάτι λείπει: δεν μπορείς να δεις τον χώρο.

• Οι φωτογραφίες είναι παρμένες από άλλη αγγελία ή από ένα σπίτι που δεν έχει καμία σχέση με αυτό.
• Ο «ιδιοκτήτης» λέει ότι βρίσκεται στο εξωτερικό· τα κλειδιά θα σου τα στείλει όταν πληρώσεις.
• Υπάρχει βιασύνη: «πολύ μεγάλη ζήτηση», «άλλοι περιμένουν», «στείλε γρήγορα προκαταβολή».
• Ζητείται προκαταβολή ή εγγύηση για να «κρατηθεί» το σπίτι, πριν από οποιαδήποτε επίσκεψη.
• Το ίδιο σπίτι «νοικιάζεται» σε πολλούς ανθρώπους μαζί, και ο καθένας πληρώνει προκαταβολή για κάτι που δεν θα πάρει ποτέ.

Ένας εργαζόμενος σεζόν που ψάχνει δωμάτιο σε νησί από μακριά, χωρίς να μπορεί να πάει να το δει, είναι ακριβώς ο άνθρωπος για τον οποίο γράφεται αυτό το σενάριο. Γι' αυτό η πιο απλή ερώτηση είναι και η πιο αποτελεσματική: «Μπορώ να δω το σπίτι από κοντά;» Σε μια ψεύτικη αγγελία, εκεί αρχίζουν οι δικαιολογίες.

Τα σημάδια στην αγγελία και στη συζήτηση

Ένα σημάδι μόνο του δεν αποδεικνύει τίποτα. Δύο ή τρία μαζί είναι λόγος να σταματήσεις.

• Σε σπρώχνει αμέσως σε WhatsApp, Viber ή email, πριν συμφωνήσετε οτιδήποτε.
• Αρνείται βιντεοκλήση από τον χώρο και αρνείται να σου τον δείξει κάποιος που βρίσκεται εκεί.
• Η τιμή είναι πολύ πιο χαμηλή από τα υπόλοιπα σπίτια της περιοχής, χωρίς καμία εξήγηση.
• Σου ζητά από την αρχή στοιχεία κάρτας, κωδικούς, ή φωτογραφία ταυτότητας ή διαβατηρίου.
• Σου στέλνει σύνδεσμο για «ασφαλή πληρωμή» ή μια σελίδα κράτησης που μοιάζει με γνωστή πλατφόρμα, αλλά η διεύθυνσή της είναι λίγο διαφορετική.
• Άλλο όνομα στην αγγελία, άλλο στη συζήτηση και άλλο στον τραπεζικό λογαριασμό που σου δίνει.
• Εμφανίζεται «μεσίτης», «ξάδερφος» ή «διαχειριστής» που μιλά για λογαριασμό του ιδιοκτήτη, αλλά δεν μπορείς να επαληθεύσεις ποιος είναι.
• Οι απαντήσεις του μοιάζουν έτοιμες και αποφεύγουν κάθε συγκεκριμένη ερώτηση για τον χώρο.

Πριν δώσεις χρήματα

1. Δες τον χώρο από κοντά, εσύ ή κάποιος δικός σου, και σύγκρινέ τον με τις φωτογραφίες της αγγελίας.
2. Ψάξε τις φωτογραφίες με αντίστροφη αναζήτηση εικόνας. Αν εμφανίζονται σε άλλη πόλη ή σε άλλη αγγελία, σταμάτα.
3. Βεβαιώσου ότι αυτός που ζητά τα χρήματα είναι πράγματι ο ιδιοκτήτης. Αν μιλάς με μεσίτη ή εκπρόσωπο, επαλήθευσε την επιχείρησή του και ότι έχει δικαίωμα να νοικιάσει το σπίτι.
4. Πλήρωσε μόνο σε τραπεζικό λογαριασμό στο όνομα του ιδιοκτήτη που επαλήθευσες. Κοίτα τον δικαιούχο πριν στείλεις.
5. Μη δίνεις ποτέ στοιχεία κάρτας, PIN ή κωδικούς e-banking, και μην πληρώνεις μέσα από σύνδεσμο που σου έστειλαν.
6. Ζήτα γραπτό, υπογεγραμμένο μισθωτήριο με ολόκληρο το ενοίκιο που συμφωνήσατε, και απόδειξη για κάθε πληρωμή.
7. Κράτα αντίγραφο της αγγελίας και όλων των μηνυμάτων, μέχρι να μπεις στο σπίτι.

Αυτά τα βήματα ακολουθούν τις συμβουλές της ΠΟΜΙΔΑ προς τους ενοικιαστές και τους κανόνες που δημοσιεύει ο Τύπος για τις ενοικιάσεις. Η πίεση του χρόνου δεν είναι λόγος να τα παραλείψεις: ένα σπίτι που «φεύγει» αν ζητήσεις να το δεις δεν ήταν ποτέ δικό σου.

Τι κάνει το Recruvo, και τι όχι

Στο Βρες το σπίτι σου κάθε σπίτι το ελέγχει η ομάδα του Recruvo πριν δημοσιευτεί. Πάνω σε αυτό υπάρχουν μερικές προστασίες που κλείνουν τους πιο συνηθισμένους δρόμους της απάτης:

• «Τα στοιχεία επικοινωνίας κρύβονται μέχρι να γίνει δεκτό το αίτημα.» Τηλέφωνα, email, σύνδεσμοι και ονόματα λογαριασμών σε WhatsApp ή Viber εμφανίζονται ως «κρυμμένο». Αν πατήσεις «Στείλε έτσι κι αλλιώς», το μήνυμα φεύγει χωρίς αυτά.
• «Η θέση στον χάρτη είναι κατά προσέγγιση — η ακριβής διεύθυνση εμφανίζεται μόλις γίνει δεκτό το αίτημα.»
• Η «Επαληθευμένη ιδιοκτησία» σημαίνει ότι η ομάδα εξέτασε ένα έγγραφο για το ποιος ελέγχει το ακίνητο. Δεν είναι επιθεώρηση του χώρου και δεν καλύπτει την εγγύηση που θα δώσεις.
• «Το Recruvo δεν διαχειρίζεται πληρωμές και δεν εγγυάται καμία συναλλαγή.» Άρα κανείς δεν έχει λόγο να σου ζητήσει χρήματα «μέσω Recruvo».

Η απόκρυψη γίνεται αυτόματα και πιάνει τις συνηθισμένες μορφές, αλλά δεν διαβάζει άνθρωπος τα μηνύματα. Γι' αυτό, αν κάποιος επιμένει να συνεχίσετε έξω από την εφαρμογή πριν γίνει δεκτό το αίτημα, αυτό το ίδιο είναι σημάδι. Και ο κανόνας που γράφει η εφαρμογή ισχύει παντού: «Εγγύηση και ενοίκιο πληρώνονται απευθείας στον ιδιοκτήτη, ποτέ πριν δεις τον χώρο.» Περισσότερα για το πώς ψάχνεις στέγη θα βρεις στον οδηγό στέγης για τη σεζόν.

Αν έπεσες ήδη θύμα

1. Μίλα αμέσως με την τράπεζά σου ή την υπηρεσία πληρωμών που χρησιμοποίησες. Όσο πιο νωρίς, τόσο καλύτερα.
2. Κάνε καταγγελία στη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας, γνωστή και ως Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος: στο 11188, χωρίς χρέωση και όλο το εικοσιτετράωρο, στο [email protected] ή ηλεκτρονικά μέσω gov.gr.
3. Κράτα τα μηνύματα, την αγγελία και τις αποδείξεις πληρωμής· θα σου τα ζητήσουν.
4. Αν η αγγελία ή η συζήτηση ήταν στο Recruvo, γράψε μας με τον σύνδεσμο του σπιτιού, για να μην τη δει ο επόμενος.

Αυτός ο οδηγός δίνει γενική ενημέρωση, όχι νομική συμβουλή. Για τη δική σου περίπτωση ρώτα τις αρμόδιες αρχές ή έναν δικηγόρο.

Το ίδιο ισχύει και στις αγγελίες εργασίας

Μια θέση που «έρχεται με δωμάτιο» κουβαλά τον ίδιο κίνδυνο: αν σου ζητούν εγγύηση για τη διαμονή του προσωπικού πριν φτάσεις, είναι το ίδιο σενάριο με άλλο ρούχο. Για τα σημάδια μιας ψεύτικης προσφοράς εργασίας, δες το πώς ξεχωρίζεις μια αξιόπιστη αγγελία εργασίας. Για ό,τι άλλο, δες τις συχνές ερωτήσεις.